De alvleesklier is een orgaan dat flink onder druk staat de laatste eeuw. De werkdruk loopt hoger en hoger op, terwijl de werknemers allemaal ontslag nemen. En wat gebeurt er in zo een situatie? Juist, je gaat failliet!
Wat doet de alvleesklier?
Laten we niet meteen te hard van stapel lopen en even goed inzoomen op de functie van de alvleesklier. De alvleesklier heeft twee functies; de aanmaak van verteringssappen (enzymen) en de aanmaak van hormonen om de bloedsuikerspiegel te reguleren. Het gedeelte dat verteringssappen maakt heet het exocriene deel en het gedeelte dat hormonen maakt heet het endocriene deel. De alvleesklier is dus in 2 delen opgesplitst.
Het gedeelte dat spijsverteringssappen maakt (het exocriene deel) omvat 98% van de alvleesklier. Slechts 2% van de alvleesklier maakt hormonen (het endocriene deel). Je ziet dus al aan de verdeling dat de alvleesklier dus vooral gemaakt is om voedsel te verteren, en in hele kleine mate om hormonen te produceren voor een stabiele bloedsuikerspiegel.
Het probleem
Het endocriene deel van de alvleesklier maakt insuline en glucagon aan. Insuline zorgt ervoor dat wanneer de bloedsuikerspiegel verhoogd wordt, de glucose de cellen in kan op de plaatsen waar de energie nodig is. Glucagon doet het tegenovergestelde. Als de bloedsuikerspiegel te laag wordt, zorgt het ervoor dat de glucose weer uit de cellen in de bloedbaan terecht komt.
Dit is heel belangrijk, want een langdurig te hoge of te lage bloedsuikerspiegel is dodelijk. Maar aan de verdeling tussen het endocriene en het exocriene deel zie je duidelijk dat deze noodgreep oorspronkelijk maar zelden nodig was.
Tegenwoordig zitten we de hele dag door in de bloedsuikerachtbaan. We eten 10 keer per dag bewerkte koolhydraten (om het motortje draaiende te houden) en we staan stijf van de stress. Beiden voorbeelden zorgen voor een constante verhoging van de bloedsuikerspiegel.
En de alvleesklier heeft een groot probleem. Want die kan maar op één manier actief zijn op hetzelfde moment. Óf exocrien, óf endocrien. En wanneer je de hele dag door alleen maar in een bloedsuikerachtbaan zit, gaat dat helaas ten koste van het exocriene deel (het aanmaken van spijsverteringsappen).
Exocriene pancreas insufficiëntie (EPI)
Ja sorry, echt. Ik verzin deze termen ook niet. Maar je hoeft het ook niet te onthouden, tenzij je wilt winnen met galgje!
Als je het woord ontleedt ontdek je het volgende; het onvoldoende produceren van spijsverteringsenzymen. En dit is natuurlijk het gevolg van een overactiviteit op het endocriene deel – het in balans houden van de bloedsuikerspiegel.
En je spijsverteringsenzymen kun je echt zien als de werknemers op Schiphol. Er komen groepen passagiers – bergen voedsel – die allemaal onderverdeeld moeten worden in individuen. Dan worden ze gecontroleerd en kunnen ze door de douane heen.
Je voedsel komt dus in de dunne darm aan – en is al licht voor verteerd door de maag – en moet nu opgedeeld worden in individuen. Dit gebeurt door de enzymen, die knippen alle eiwitten, koolhydraten en vetten in de kleinste stukjes zodat ze door de darmwand kunnen passeren.
Maar als je onvoldoende personeel hebt, wordt het een chaos en komt niemand door de douane heen. Je darmbacteriën gaan dan als een gek tekeer op de onverteerde voedselresten en groeien uit tot grote kolonies – groter dan je zou willen.
Hoe merk ik dit dan?
Wanneer je voedsel niet verteerd wordt, en alles dus bij je darmflora uitkomt in de dikke darm, gaan de bacteriën de onverteerde voedselresten opeten en fermenteren. Dit gaat gepaard met een flinke hoeveelheid gas en vaak buikkrampen. Je wordt er dus flink winderig van – en deze winden kunnen behoorlijk sterk ruiken.
Ook herken je het aan je stoelgang. Heb je veel toiletpapier nodig en heb je na elke boodschap de toiletborstel nodig? Dit kan duiden op een tekort aan spijsverteringsenzymen.
En nu? Hoe kan ik dit weer herstellen?
Als je goed hebt opgelet, weet je dondersgoed waar het fout gaat. Teveel eetmomenten, teveel bewerkte koolhydraten en teveel stress. Dit zijn dan ook de belangrijkste oorzaken van een exocriene pancreas insufficiëntie.
Dus beperk je eetmomenten naar maximaal drie per dag. Verlaag de inname van koolhydraten en verhoog de inname van gezonde vetten en eiwitten. Door alle koolhydraat innames te combineren met eiwitten en gezonde vetten, rem je de stijging van de bloedsuikerspiegel. Hierdoor heb je minder hormonen nodig om de bloedsuikerspiegel in balans te houden en blijft er meer energie over voor de aanmaak van spijsverteringsenzymen.
Let er ook op dat je stress reduceert. Stress verhoogt de bloedsuikerspiegel en onderdrukt de aanmaak van spijsverteringsenzymen. In ontspannen toestand eten is dus vereist.
Wil je een handige sheet ontvangen met 4 tips voor hoe je binnen één minuut je stresslevels verlaagt en helemaal in de spijsverteringsstand komt? Vul dan even je naam en e-mailadres in hier onder en ontvang 4 simpele oefeningen die je kunt doen voordat je aan de maaltijd begint. Je zult het effect al na één dag terugzien in het aantal velletjes toiletpapier!
