Zelf sambal maken

Als je net als ik van pittig eten houd, raad ik je van harte aan; ga zelf sambal maken. Pittig eten is onwijs gezond voor ons (hier lees je later meer over), maar de sambal afkomstig uit de supermarkt heeft helaas weinig met gezondheid te maken.

Deze voorbewerkte sambals zitten vol met suiker, E-nummers en geraffineerd zout en het belangrijkste; ze zijn niet eens écht pittig! En zeg nou eerlijk, de smaak van deze sambals overheerst je hele maaltijd. Zelf je sambal maken geniet dus absoluut de voorkeur. Na het lezen van deze blog kun jij altijd jouw eigen portie sambal maken waardoor jij lekkerder eet, gezonder wordt en steeds beter met de hitte van pepers om kunt gaan 🙂

Zelf sambal maken, waarom zou ik überhaupt pittig willen eten?

Ik liet het net al even vallen, maar pittig eten is onwijs gezond voor ons. Dit komt voornamelijk doordat het een acute stressprikkel is voor ons lichaam. En acute stress betekent letterlijk je comfort zone stretchen. Nu denk je wellicht: ‘Maar we hebben toch al veel te veel stress in ons leven? Waarom zouden we dan extra stress toe moeten voegen om het gezond te maken?’

Deze gedachte is heel logisch, want we zien stress als iets slechts. Maar niet alle vormen van stress zijn slecht voor ons. Het is vooral de chronische stress die ongezond is. We hebben het nu over acute, kort durende stressprikkels.

In het leven is er veel stress, waarvan geen duidelijk eindpunt is waarop het weer helemaal ‘veilig’ is. Dit is erg slecht voor ons, omdat hierdoor onze stressas continu geactiveerd is – licht al dan niet extreem. Dit zorgt op de lange termijn voor enorme hormoononbalansen, onderdrukte lichaamsprocessen en bijnieruitputting – burn-outs.

Maar acute stressprikkels daarentegen hebben een duidelijk eindpunt, waarop de stressprikkel voorbij is en het weer ‘veilig’ is. Dit zorgt ervoor dat de stressas gedeactiveerd wordt en herstel plaats kan vinden in het lichaam – de parasympaticus wordt geactiveerd. Hierdoor wordt je stressbestendiger en sta je sterker in het dagelijks leven.

Pittig eten is dus één van deze acute stressoren, maar ook ademhalingstechnieken, koudetraining, hitte, (High Intensity) interval training, intermitterend vasten en spannende dingen buiten je comfort zone doen zijn goede vormen van acute stress. In alle gevallen is er een duidelijk beginpunt van de stressprikkel en een duidelijk eindpunt. Je traint hier je lichaam mee en elke keer dat je een dergelijke prikkel herhaalt, wordt je hier beter tegen bestemd. Er is dus ook altijd progressie in te behalen wat het zo leuk maakt om te blijven doen. Een grote reden dus voor zelf sambal maken!

Wat zijn de voordelen van sambal?

Sambal kent naast de voordelen van acute stress, ook een hoop andere voordelen. Deze som ik hieronder even voor je op:

• Pittig eten verlaagt je bloeddruk. Zou je niet denken hè? Maar door de vitamine A & C worden je bloedvaten sterker. En door het pittige stofje Capsaïcine stroomt je bloed makkelijker door je aderen. Dit is erg gezond voor je hart en bloedvaten.

• Pittig eten gaat ontstekingen tegen. De Capsaïcine werkt ook ontstekingsremmend en voorkomt ontstekingen. Dat de bacteriën het niet overleven, kun je je waarschijnlijk wel voorstellen bij de hitte die vrijkomt bij het eten van sambal 😉

• Pittig eten vermindert stress op lange termijn. Pittig eten boost namelijk je serotonine, de tegenhanger van cortisol (het ‘stresshormoon’). Wil je je dus voortaan goed voelen door een snack tussendoor? Kies dan voor de pittige snack i.p.v. een suikerhoudende snack. Een suikerhoudende snack geeft je een korte boost, maar je crasht vervolgens lager in je energie dan voor de snack. Pittig wint op de lange termijn.

• Pittig eten helpt tegen hoofdpijn. Capsaïcine werkt namelijk pijn remmend. Dit wordt ook al heel lang gebruikt als pijnstiller.

• Pittig eten boost je stofwisseling. Dit zorgt ervoor dat je cellen makkelijker energie kunnen verbruiken en alle lichaamsprocessen soepeler verlopen. De kans op overgewicht en complicaties vermindert hierdoor drastisch.

Wat er heet in gaat, gaat er heet uit

Ik (Jerry) ken deze voordelen en ben ook gek op pittig eten. Ik heb ook standaard een potje sambal staan in de koelkast en doe het overal bij, tot bij de gekste producten aan toe . Pittig eten is op de een of andere manier ook vaak een challenge onderling. ‘Wie kan het heetste eten?’ Zo had ik een Surinaamse collega waarmee ik het altijd over koken en pittig eten had.

Op een dag gingen we langs zijn oom in Haarlem, waar hij een Surinaamse toko heeft. Ik wilde mezelf even bewijzen en zeg tegen de beste man: “Wat is het aller pittigste wat je in de schappen hebt liggen?” Hij kijkt me doordringend aan en zegt: “Pas op jongen, wat er heet in gaat, gaat er heet uit.” Ik kijk hem aan en ik frons met mijn wenkbrauwen. ‘Je weet niet wat ik aankan’, dacht ik. Ik heb nooit last van mijn darmen/ontlasting na het eten van hete pepers. Kom maar op met dat eten en ik zal even laten zien wat ik kan hebben.

Dus zo geschiedde. Ik eet met tranen in mijn ogen die bak op en ik bestel en flink wat zoet/zuur bij. Was hij lekker? Nee, niet bepaald. Ik proefde alleen maar brand en hitte… Maar dat was het ergste nog niet. De dag daarna had ik me toch een partijtje last van brandende ontlasting! De woorden ‘wat er heet in gaat, gaat er heet uit’ spookten continu door mijn hoofd en ik begreep ineens volledig wat de beste man bedoelde. Ik ben er ondertussen achter gekomen dat ik niet tegen de Adjuma peper kan. Dit is de enige pepersoort waarbij ik dit fenomeen ervaar gelukkig, dus deze vermijd ik liever. Daarom vind ik zelf sambal maken zo fijn, omdat ik dan mij eigen pepers kan kiezen.

Hoe kan ik zelf sambal maken?

Zelf sambal maken is onwijs makkelijk en ook vele malen lekkerder dan uit de supermarkt. Je kan er alle kanten mee op en er zijn tal van recepten te vinden online. Maar veel van deze recepten zitten bomvol met suiker en omega 6 vetzuren, waardoor het nog maar weinig gezondheidsvoordelen heeft. En het is uitdagend om een sambal zonder suiker en bergen omega 6 tóch lekker te maken. Maar na jarenlang experimenteren en combineren heb ik nu de gouden formule bedacht om de lekkerste sambal te maken, zonder alle overbodige toevoegingen waar je lichaam niks aan heeft.

Het is belangrijk om de juiste kruiden aan je sambal toe te voegen, om zo de heerlijke smaak helemaal tot zijn recht te laten komen. Daarom heb ik nu een perfecte combinatie van kruiden en smaakmakers die de sambal onweerstaanbaar lekker maken. Denk hierbij aan laos, citroengras, gember, knoflook, tomatenpuree, azijn en honing.

Allemaal fantastische smaken en kruiden die dit gerecht niet alleen tot leven brengen, maar ook op hun beurt weer een enorm scala aan gezondheidsvoordelen met zich meebrengen. Hoe je de juiste kruiden en smaakmakers combineert en gebruikt om jouw gerechten tot leven te brengen, leer je uitgebreid in ons programma Healthy Chef in 5 dagen. Hier vertellen we je ook precies hoe je sambal op de juiste manier kunt inzetten om jouw gerechten perfect uit te balanceren in smaak.

Hoe pas ik het op de juiste manier toe?

Je wilt natuurlijk voorkomen dat je, net als ik, last krijgt van het eten van sambal. Ik raad je als allereerst van harte aan om de Adjuma peper te vermijden, want die Surinamer zei het niet voor niets. Het is voor hun een bekend fenomeen wat ‘erbij hoort’, wat voor mij het niet de moeite waard is om pittig te eten persoonlijk. Ik houd het liever bij Rawit-, Spaanse- en Jalapeño pepers.

En hoe goed je tegen pittig eten kunt, valt te trainen. Is het helemaal nieuw voor je? Gebruik dan Spaanse pepers in jouw sambal en bouw het met kleine stapjes op. Als je op een gegeven moment grote scheppen sambal in je maaltijden doet, kun je overstappen op een mix van Rawit-, Spaanse- en Jalapeño pepers. En met sambal bepaal je heel gedoseerd hoe pittig je eet, in tegenstelling tot een peper door het eten verwerken. De ene peper is de andere niet, waardoor je nooit weet hoe pittig het precies is.

Leer je eigen sambal maken door mijn ultieme recept hieronder en ervaar alle voordelen die het met zich meebrengt 🙂

Hierna wil je alleen nog maar zelf sambal maken

Zelf sambal maken op deze manier zal je laten inzien dat het écht lekkerder en gezonder is dan wanneer je je sambal koopt uit de supermarkt. Dus ik zou zeggen, duik de keuken in en ervaar alle voordelen van zelf sambal maken 🙂